Andere begrotingssystematiek kan investeren aantrekkelijker maken voor politici

Investeringen in infrastructuur en de kenniseconomie moeten keer op keer wijken voor uitgaven aan de welvaartsstaat, waarmee politici beter kunnen scoren. Volgens de auteurs speelt het kasstelsel van het Rijk daarbij een rol. Een investering drukt op de begroting in het jaar van betaling. Wie onderhoud uitstelt, verbetert op korte termijn het begrotingsbeeld, terwijl de situatie structureel verslechtert. De auteurs pleiten daarom, net als Peter Wennink, voor een baten-lastenstelsel met afschrijvingen en een balans. Dan wordt zichtbaar hoe kosten over de tijd zijn verdeeld en of het vermogen van het Rijk op peil blijft.

Een ander stelsel levert geen extra geld op, erkennen Beetsma en Van Schaik. Investeren blijft een politieke keuze. Maar het stelsel bepaalt mede welke afwegingen aantrekkelijk lijken. Met een balans en afschrijvingen kan de Tweede Kamer beter beoordelen of de infrastructuur wordt onderhouden. Wel groeit de verleiding om gewone uitgaven als investering te presenteren. Duidelijke regels en onafhankelijke controle zijn daarom nodig. Een betere begrotingssystematiek draait daarmee niet alleen om boekhoudtechniek, maar vooral om een verantwoording die het verschil tussen investeren en consumeren zichtbaar maakt.

Dit is een samenvatting van het volledige artikel op de site van ESB.