Controller dreigt steeds vaker schaduwmanager van de organisatie te worden
Hoewel controllers formeel een adviserende en faciliterende rol hebben, ziet de auteur in de praktijk dat zij regelmatig de besluitvorming overnemen. Managers vragen controllers bijvoorbeeld of investeringen “kunnen”, waarna controllers impliciet beslissen door positief of negatief advies als definitief oordeel te formuleren. Volgens de auteur ontstaat hierdoor een zogenoemde “schaduwmanager”. Vanuit systemisch perspectief raakt daarmee de natuurlijke ordening binnen organisaties verstoord: managers nemen minder eigenaarschap, terwijl controllers verantwoordelijkheden oppakken die eigenlijk niet bij hun rol horen. Dat patroon versterkt wederzijdse frustraties en kan uitmonden in de bekende dramadriehoek van aanklager, slachtoffer en redder.
De oorzaken liggen volgens de auteur zowel organisatorisch als psychologisch. In tijden van financiële druk zoeken organisaties meer controle en zekerheid, waardoor controllers automatisch meer invloed krijgen. Tegelijkertijd kunnen managers onzekerheid of gebrek aan financiële kennis compenseren door beslissingen feitelijk bij controllers neer te leggen. De oplossing ligt volgens de auteur niet alleen in betere communicatie, maar vooral in bewustwording van deze patronen. Controllers moeten leren adviseren zonder verantwoordelijkheid over te nemen, terwijl managers weer actief eigenaarschap moeten pakken. Pas wanneer beide rollen helder worden ingevuld, ontstaat volgens de auteur een volwassen samenwerking waarin controle, ondersteuning en besluitvorming elkaar versterken in plaats van blokkeren.
Dit is een samenvatting van het volledige artikel op site VRC.
