Huishoudens buiten de Randstad hardst geraakt door stijgende energieprijzen

De analyse van ruim 6 miljoen Nederlandse huishoudens toont aan dat bewoners van gebieden zoals Noordoost-Groningen, Zeeuws-Vlaanderen en Zuid-Limburg relatief het grootste deel van hun inkomen kwijt zijn aan autobrandstof, verwarming en elektriciteit. Hoewel woonlasten buiten de Randstad gemiddeld lager liggen, worden die voordelen volgens de onderzoekers ruimschoots tenietgedaan door hogere energiekosten en grotere afhankelijkheid van de auto. Vooral huishoudens met kinderen, praktisch opgeleiden, alleenstaanden en mensen afhankelijk van bijstand of arbeidsongeschiktheidsuitkeringen blijken extra kwetsbaar. In stedelijke gebieden liggen de woonlasten weliswaar hoger, maar zijn huishoudens gemiddeld minder afhankelijk van fossiele energie door kleinere woningen, betere isolatie en kortere reisafstanden. 

Volgens de onderzoekers vraagt dit om veel gerichter energie- en mobiliteitsbeleid. Generieke accijnsverlagingen blijken weinig effectief, omdat slechts een klein deel van het voordeel terechtkomt bij de meest kwetsbare groepen. Kansrijker zijn gerichte maatregelen zoals sociale leaseprogramma’s voor elektrische auto’s, uitbreiding van elektrisch deelvervoer en extra investeringen in woningisolatie en verduurzaming van plattelandswoningen. Daarbij waarschuwen de auteurs dat juist huishoudens met de hoogste energiekosten vaak onvoldoende financiële ruimte hebben om zelf te investeren in energiebesparing. Zonder aanvullend beleid dreigt daardoor een nieuwe ongelijkheid te ontstaan waarin perifere regio’s structureel achterblijven in de energietransitie.

Dit is een samenvatting van het volledige artikel op ESB.