Rapporten laten onze economie niet bloeien, daadkracht wel 

Wat zijn de meest urgente economische vraagstukken voor een nieuw kabinet? Het is de derde keer in vier jaar tijd dat ik als afdelingshoofd hierover adviseer. Je zou denken: dat is een kwestie van de bureaula opentrekken, het stof van de oude adviezen en rapporten blazen, wat bijpunten, en klaar.  

Nu moet ik toegeven: daar zit een kern van waarheid in. De lades van economisch adviseurs zitten boordevol analyses en adviezen. Er liggen hele menukaarten klaar met beleidsopties om groeibelemmeringen weg te halen en onze groeipotentie te vergroten. Rapporten over het belastingstelsel dat eenvoudiger moet. Over een woningmarkt die beter moet werken. Over stikstof, over een concurrerender Europa, over productiviteit. Bijna alles is al eens opgeschreven.  

Wereld verandert, Nederland vertraagt  

Maar zoals altijd is de werkelijkheid minder simpel. De wereld is het afgelopen jaar sneller veranderd dan ooit. Denk aan defensie. Toen de Studiegroep Begrotingsruimte vorig jaar haar advies schreef — met DNB als deelnemer — was de financiering van forse defensie-investeringen nog geen onderwerp van gesprek.  

Intussen zijn we in Nederland juist vertraagd. De vorige, lange formatie vergde kostbare tijd. Het kabinet-Schoof presenteerde zijn regeerakkoord nog maar negen maanden geleden. Veel van de plannen liggen nog op de tekentafel en zullen daar in verkiezingstijd nog wel even blijven liggen.  

[....]