gemeentefinancials.nl

Zeven lessen voor productiviteitsbeleid in Nederland

Nieuws
16-10-2025
Mark van der Plaat
De productiviteitsgroei in Nederland is in de afgelopen twee decennia flink teruggelopen en ligt nu op zo’n 0,5% per jaar. Dat is zorgwekkend, omdat productiviteitsgroei niet alleen cruciaal is voor materiële welvaart maar ook voor het halen van maatschappelijke doelen.

Om de productiviteitsgroei te stimuleren heeft het Centraal Planbureau (CPB) zeven lessen geformuleerd voor toekomstig productiviteitsbeleid.

De CPB-studie maakt deel uit van een internationaal onderzoeksprogramma en richt zich specifiek op marktsectoren. Het onderzoekt welke beleidskeuzes in het verleden invloed hebben gehad op de productiviteitsontwikkeling in Nederland.
De zeven beleidslessen uit de studie:

  1. Erken de veranderende economische structuur
    Naarmate we rijker worden, verschuift de Nederlandse economie richting diensten. Oude sectoren of activiteiten in stand houden is in het verleden niet succesvol geweest.  Verstandig beleid houdt rekening met dit proces. 
     
  2. Stimuleer productiviteit waar vraag toeneemt
    Sectoren zoals de bouw, financiële dienstverlening en consultancy groeien. Beleidskeuzes kunnen de productiviteitsgroei in groeiende sectoren stimuleren, bijvoorbeeld via technologie en regelgeving.
     
  3. Internationale concurrentie loont
    Openheid naar buitenlandse markten versterkt innovatie en efficiëntie, maar vereist ook scherp toezicht op marktmacht.
     
  4. Investeer in Europese samenwerking
    Verdere integratie van Europese markten biedt kansen voor schaalvoordelen en innovatie, vooral in diensten.
     
  5. Versterk het onderwijs als basis voor groei
    Sterke basisvaardigheden zijn essentieel voor het benutten van nieuwe technologieën en het vergroten van het aanpassingsvermogen van mensen.
     
  6. Kijk breder dan traditionele maatstaven
    Productiviteit is meer dan het effectief omgaan met schaarse middelen zoals arbeid, kapitaal en grondstoffen. Het raakt ook aan milieu, maatschappij en brede welvaart. Deze effecten kunnen ook worden meegenomen in beleid.
     
  7. Stuur innovatie richting maatschappelijke doelen
    Overheden kunnen de richting van innovatie beïnvloeden via beprijzing, regelgeving, publieke inkoop en subsidies. 

[....]

Gerelateerde vacatures

Geïnteresseerd in een carrière bij organisaties in ditzelfde vakgebied? Bekijk hieronder de gerelateerde vacatures en vind de perfecte match voor jou!
Provincie Flevoland
5.407 - 7.648
Senior
Lelystad
Als Manager Juridische zaken & Inkoop bij Provincie Flevoland stuur je juridische experts en inkoopprofessionals aan, breng je focus en prioriteiten, borg je kwaliteit van dienstverlening en ben je strategisch...
Gemeente Edam-Volendam
3.824 - 5.624
Medior, Junior
Edam-Volendam
Als Financieel adviseur bij team Beleid & Belastingen adviseer je budgethouders en management, vertaal je cijfers naar helder advies en werk je aan planning- en controlproducten (begroting, jaarrekening, nota’s) en...
Gemeente Houten
4.520 - 6.422
Medior
Houten
Als Controller Fysiek Domein bij gemeente Houten adviseer je over financiële keuzes rond vastgoed, wegen en openbare ruimte, breng je risico’s en gevolgen vroeg in beeld, toets je begrotingswijzigingen en...
Duo+
4.520 - 6.422
Medior
Ouderkerk aan de Amstel
Als Regisseur planning & control bij Duo+ regisseer je de P&C-cyclus: planning, begroting, jaarrekening en rapportages. Je bewaakt kwaliteit, kaders en deadlines, adviseert directie/management, professionaliseert financiële processen en coördineert SiSa-verantwoording.